Beyin damarlarından birinin içindeki kas tabakasının zayıflığından dolayı damarda oluşan balonlaşmaya beyin anevrizması denir. Bu balonlaşma damar duvarında incelme ve zayıflamaya neden olur. Bu damarın zayıfladığı bu yerden yırtılması sonucunda oluşan beyin içi kanamaya subaraknoid kanama denir. Bu tür kanamalar inmeye, komaya veya ölüme neden olabilir.

 Beyin anevrizması neden olur?

Beyin anevrizmalarının kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak bazı faktörlerin beyin anevrizmalarının oluşumuna katkıda bulunduğu kabul edilmektedir. Bu faktörler şunlardır:

  1. yüksek tansiyon;
  2. sigara kullanımı;
  3. genetik yatkınlık;
  4. kan damarlarında zedelenme;
  5. bazı enfeksiyonlar.

Anevrizma kanarsa ne olur?

Beyindeki bütün anevrizmalar kanamaz. Bazen anevrizmalar küçük bir damar yırtığından kanar. O zaman beyin içine çok az miktarda kanama olur. Bazen de yırtık çok büyük olur; bu durumda çok daha ciddi bulgular ve hatta ölüm oluşabilir.

Beyin anevrizmasında tedavi seçenekleri nedir?

Şu anda var olan tedavi seçenekleri, cerrahi (açık beyin ameliyatı) ve endovasküler (kasıktan damar içine girilerek baloncuğun damar içinden tıkanması) olarak ikiye ayrılmaktadır.

Beyin anevrizmalarında cerrahi tedavi nasıl yapılır?

Beyin anevrizmalarına ilk kez “klips” uygulaması 1937 yılında yapılmıştır. 1960’larda klips çeşitlerinin artması ve beyin cerrahisinde mikrocerrahi yöntemlerin kullanılmaya başlanması, beyin anevrizmalarında cerrahi tedaviyi altın standart konumuna getirmiştir. Buna rağmen cerrahi klipsleme ameliyatları büyük ve zor ameliyatlar sınıfına girmektedir.

Klipsleme işlemi kraniotomi (kafatasının bir parçasının çıkartılması) yoluyla yapılır. Kraniotomi ile açılan yoldan beyin ve beyin damarlarına ulaşılır, anevrizma bulunur. Bundan sonra anevrizma, çevresindeki beyin dokusundan dikkatle ayrılır. Bu aşamada anevrizmanın boynuna (tabanına) küçük bir metal (genellikle titanyum) klips uygulanır. Bu klipslerin bir yay mekanizması vardır ve yerleştirildiklerinde anevrizmanın içine doğru olan kan akımını keserler. Anevrizma tedavisinde en geçerli ve en etkili yöntem bu şekilde yapılan açık cerrahi yaklaşımdır.

Beyin anevrizmalarında endovasküler yay uygulanması (baloncuğun tıkanması) nasıl yapılır?

Beyin anevrizmalarının tedavisinde endovasküler tekniklerin kullanılmasına 1970’lerde başlanmıştır. Ancak kullanılan malzemenin 1980’lerdeki gelişimi ve daha sonra 1995’de ABD’de onay almasıyla bu teknik daha yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Endovasküler yay uygulamasının da amacı cerrahi kliplerde olduğu gibi anevrizmanın yok edilmesidir. Bu tedavinin başarılı olduğuna ilişkin uzun vadeli gösterge, anevrizmanın yeniden ortaya çıkmamasıdır. Tedavi sonrasında anevrizmanın içindeki kan yolunun yeniden açılması ya da anevrizmanın yeniden büyümesi tedavi başarısızlığı sayılır.

İşlem için platinden yapılmış olan yumuşak bir yay kullanılır. Bu yay kasıktaki büyük atardamarlardan biri yoluyla dikkatli bir şekilde beyne kadar ilerletilir ve beyin içinde anevrizmanın içine yerleştirilir. Anevrizmanın içine yerleştirilen yay buradaki kan akımını bozar. Yavaşlayan kan akımının sonucunda burada büyük bir kan pıhtısı oluşur. Oluşan pıhtı ile tıkanan anevrizma kapanır ve yırtılıp kanayamaz. Girişim açısından beyin cerrahisi ile karşılaştırıldığında daha tercih edilen bir yöntem olan endovasküler yay uygulamasının uzun süreli kalıcılığı henüz bilinmemektedir. Ayrıca bütün anevrizmalar da yay uygulaması için uygun değillerdir. Buna ek olarak, uygulama esnasında balonun yırtılması durumunda hasta genellikle kaybedilir. Bazen tıkamak için kullanılan bu malzemenin normal dolaşıma karışıp beyinin sağlam yerlerini tıkaması söz konusu olabilir ki bu da çok ciddi bir komplikasyondur. Bütün bunlara ek olarak bu yöntem anormal derce yüksek maliyetli olması nedeniyle nadiren tercih edilen bir yöntemdir.

Bu tedavileri kim uygular?

Cerrahi klipsleme işlemini beyin cerrahları uygular. Endovasküler yay uygulamasını ise beyin cerrahları veya girişimsel radyologlar uygular.

Bu işlemler sırasında oluşabilecek yan etkiler ya da tehlikeli durumlar neler olabilir? Hem klipsleme hem de yay uygulaması sırasında ortaya çıkabilecek en tehlikeli durum anevrizmanın yırtılması ve beyin içine kanama olmasıdır. Bu olayın ne sıklıkla görüldüğü kesin olarak bilinmemekle birlikte her iki işlem için de yaklaşık olara %2-3’lük bir orandan söz edilebilir. Anevrizmanın yırtılmasıyla beyin içine kanama olur. Bu da inme, koma veya ölüme neden olabilir. Her iki işlem sırasında da ortaya çıkabilecek olan anevrizma yırtılmasına müdahale, açık beyin ameliyatları sırasında daha rahat yapılabilir. Çünkü bu işlem sırasında kanayan yer daha rahat görülebilir ve kanama kontrolü amacıyla buraya daha kolaylıkla müdahale edilebilir.

Azalmış kan akımı ve dolayısıyla azalmış oksijenlenmeye bağlı olarak gelişebilecek inmeler de bir diğer tehlikeli durum olarak klipsleme ya da yay uygulaması sırasında ortaya çıkabilir. Bu inmenin yaygınlığı ve dağılımı anevrizmanın yerine göre değişir.

İşlemin ne kadar uzun süreceği, oluşabilecek riskler, işlemden ne kadar süre sonra normal hayata dönülebileceği gibi konular anevrizmanın yerine, kanamanın büyüklüğüne ve hastanın tıbbi durumuna bağlıdır. Dolayısıyla her bir kişinin durumu ayrı ayrı ele alınarak hekimiyle tartışılmalıdır.

 

YASAL UYARI: Bu sayfanın içerikleri ziyaretçilerini bilgilendirme amaçlı kurulmuş olup, sağlıkla ilgili konularda tıbbi teşhis, tedavi ve reçete bilgisi taşımaz. Sayfa sağlıkla ilgili yer verdiği tüm konularda öncelikle en doğru bilginin hastayı muayene eden doktorundan öğrenebileceğini savunur. Sayfada konu olarak geçen tüm yöntemler kamuoyuna bilgi vermek amaçlı paylaşılmış olup, bu bilgilerin yanlış anlaşılması veya kullanılmasından doğabilecek mağduriyetlerden bu sayfa sorumlu tutulamaz. Paylaşılan bilgilerin ilgilisi tarafından kullanılması Prof. Dr. Alper KAYA ile hasta- doktor ilişkisini doğurmaz. Tüm sayfa ziyaretçileri yasal uyarıyı kabul etmiş sayılır.