Boyun (servikal) ve bel (lomber) omurilik kanal darlıkları, omurilik ve sinir köklerinin geçtiği kanalın çeşitli nedenlerle daralması sonucu ortaya çıkan, ilerleyici ve yaşam kalitesini belirgin biçimde etkileyebilen nöroşirürjik hastalıklardır.

Omurilik Kanal Darlığı Nedir?

Omurilik kanalı; omurilik ve sinir köklerini koruyan kemik ve bağ dokularından oluşan anatomik bir yapıdır. Bu kanalın:

• Kemik çıkıntılar
• Disk dejenerasyonu
• Bağ dokularında kalınlaşma
• Omurga kaymaları

nedeniyle daralması omurilik kanal darlığı (spinal stenoz) olarak tanımlanır. Daralma sonucunda sinir dokuları baskı altında kalır ve nörolojik belirtiler ortaya çıkar.

Boyun ve Bel Bölgesindeki Farklılıklar

• Boyun bölgesinde (servikal stenoz) daralma, omurilik üzerinde doğrudan baskı oluşturduğu için kollarda, bacaklarda ve bazen tüm vücutta etkiler yaratabilir.
• Bel bölgesinde (lomber stenoz) ise daha çok bacaklara yayılan ağrı, uyuşma ve yürüme mesafesinde kısalma ön plandadır.

Her iki bölge de farklı klinik tablolar oluşturur ve ayrı değerlendirilmelidir.

Belirti ve Bulgular

Omurilik kanal darlıklarında belirtiler genellikle yavaş ilerler. En sık görülen bulgular:

• Boyun veya bel ağrısı
• Kollarda veya bacaklarda uyuşma ve karıncalanma
• Kas gücünde azalma
• Yürüme sırasında artan ağrı ve çabuk yorulma
• İleri olgularda denge bozukluğu ve ince motor becerilerde zorlanma

Bel bölgesi darlıklarında hastalar sıklıkla yürüdükçe artan, dinlenmekle azalan ağrıdan yakınır.

Tanı Süreci

Tanı, tek başına görüntüleme bulgularına dayanmaz. Değerlendirme sürecinde:

• Ayrıntılı nörolojik muayene
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)
• Gerekli durumlarda Bilgisayarlı Tomografi (BT)
• Klinik şikâyetlerin günlük yaşam üzerindeki etkisi

birlikte ele alınır. Amaç, anatomik daralma ile hastanın şikâyetleri arasındaki klinik uyumu doğru şekilde kurmaktır.

Tedavi Yaklaşımı

Omurilik kanal darlıklarında tedavi kademeli ve kişiye özeldir. Cerrahi her hastada gerekli değildir. Tedavi planı:

• Darlığın derecesi
• Nörolojik bulguların varlığı
• Şikâyetlerin ilerleyici olup olmadığı

dikkate alınarak belirlenir.

Cerrahi tedavi gerektiğinde temel hedefler:

• Sinir dokuları üzerindeki basının güvenli biçimde ortadan kaldırılması
• Omurga stabilitesinin korunması veya sağlanması
• Hastanın hareket kabiliyeti ve yaşam kalitesinin artırılmasıdır

Takip ve Uzun Dönem İzlem

Omurilik kanal darlıkları çoğu zaman uzun süreli takip gerektirir. Tedavi sonrası:

• Klinik kontroller
• Radyolojik izlem
• Yaşam tarzı ve duruş düzenlemeleri

planlı şekilde sürdürülmelidir. Amaç yalnızca mevcut şikâyetleri azaltmak değil, fonksiyonel bağımsızlığı korumaktır.