omurganın bel bölgesinde yer alan disklerin yapısal bütünlüğünü kaybederek sinir dokularına baskı yapması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Günümüzde bel fıtığı, yalnızca ağır iş yapanlarda değil; hareketsiz yaşam, uzun süreli oturma ve yanlış duruş alışkanlıkları nedeniyle her yaş grubunda görülebilmektedir.

Bel Fıtığı Nedir?

Bel omurgasında yer alan diskler, omurlar arasında yük taşıyan ve hareketi kolaylaştıran yapılardır. Diskin dış tabakasının zayıflaması veya yırtılması sonucu iç kısmın dışarı doğru taşmasıyla bel fıtığı (lomber disk hernisi) oluşur. Bu durum, omurilikten çıkan sinir köklerine baskı yaparak ağrı ve nörolojik şikâyetlere neden olur.

Belirtiler

Bel fıtığının belirtileri, fıtığın yerleşimine ve sinir dokusuna olan bası derecesine göre değişkenlik gösterebilir. En sık görülen belirtiler:

• Bel ağrısı
• Kalça, bacak ve ayağa yayılan ağrı (siyatik ağrısı)
• Bacaklarda uyuşma ve karıncalanma
• Kas gücünde azalma
• Uzun süre ayakta durma veya oturma ile artan ağrı

İleri ve ihmal edilmiş olgularda, idrar ve dışkı kontrolü ile ilgili sorunlar ortaya çıkabilir.

Tanı Süreci

Bel fıtığında tanı, yalnızca MR görüntüsüne bakılarak konulmaz. Değerlendirme sürecinde:

• Ayrıntılı nörolojik muayene
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)
• Klinik bulguların günlük yaşam üzerindeki etkisi

birlikte ele alınır. Amaç, görüntüleme bulguları ile hastanın şikâyetlerini birbirleriyle uyumlu şekilde değerlendirmektir.

Tedavi Yaklaşımı

Bel fıtığı tedavisinde cerrahi her zaman ilk seçenek değildir. Tedavi planı:

• Hastanın şikâyetlerinin şiddeti
• Nörolojik kayıp varlığı
• Günlük yaşam kalitesine etkisi

dikkate alınarak belirlenir.

Cerrahi dışı yöntemler yeterli olmadığında veya ilerleyici nörolojik kayıp mevcutsa, cerrahi tedavi gündeme gelir. Cerrahide amaç:

• Sinir üzerindeki basının ortadan kaldırılması
• Sağlam dokuların korunması
• Hastanın ağrısız ve fonksiyonel bir yaşama dönmesidir

Tedavi Sonrası Takip

Bel fıtığı tedavisi sonrası süreç, tedavinin kendisi kadar önemlidir. Bu dönemde:

• Klinik kontroller
• Gerekli durumlarda görüntüleme
• Yaşam tarzı ve duruş alışkanlıklarının düzenlenmesi

planlı bir şekilde sürdürülmelidir.