Arnold–Chiari malformasyonu, beyinciğin alt bölümlerinin (tonsillaların) kafatası tabanından aşağı doğru, omurilik kanalına sarkmasıyla karakterize doğumsal veya kazanılmış bir nörolojik hastalıktır. Bu durum, beyin–omurilik sıvısı dolaşımını bozarak farklı nörolojik belirtilere yol açabilir.

Arnold–Chiari Malformasyonu Nedir?

Arnold–Chiari malformasyonu, kafatası ile beyin arasındaki anatomik uyumsuzluk sonucu beyinciğin normal yerleşim sınırlarının dışına taşmasıdır. En sık görülen formu Tip I Chiari malformasyonudur ve belirtiler çocukluk çağında ya da erişkin dönemde ortaya çıkabilir.

Bu sarkma sonucunda:

• Omurilik sıvısının (BOS) dolaşımı bozulabilir
• Omurilik ve beyin sapı baskı altında kalabilir
• Zamanla ek nörolojik sorunlar gelişebilir

Belirti ve Bulgular

Belirtiler kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir ve bazen yıllar içinde yavaş yavaş ortaya çıkar. En sık görülen bulgular:

• Ense ve başın arka kısmında ağrı (özellikle öksürme, ıkınma ile artan)
• Baş dönmesi ve denge sorunları
• Boyun ağrısı
• Kollarda ve bacaklarda uyuşma veya güçsüzlük
• Yutma güçlüğü, ses kısıklığı
• İleri olgularda omurilik içinde sıvı birikimi (siringomiyeli)

Tanı Süreci

Arnold–Chiari malformasyonunun tanısında en önemli yöntem Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)’dır. Değerlendirme sürecinde:

• Ayrıntılı nörolojik muayene
• Beyin ve servikal omurga MR görüntüleri
• Beyin–omurilik sıvısı akımının değerlendirilmesi
• Klinik bulguların günlük yaşam üzerindeki etkisi

birlikte ele alınır. Amaç, yalnızca anatomik sarkmayı değil, bunun fonksiyonel sonuçlarını da doğru şekilde değerlendirmektir.

Tedavi Yaklaşımı

Arnold–Chiari malformasyonunda her hasta için cerrahi gerekli değildir. Tedavi kararı:

• Şikâyetlerin şiddeti
• Nörolojik bulguların varlığı
• Omurilik sıvısı dolaşımının etkilenme derecesi

dikkate alınarak verilir.

Cerrahi tedavi gerektiğinde temel hedefler:

• Beyin ve omurilik üzerindeki basının azaltılması
• Beyin–omurilik sıvısı dolaşımının yeniden düzenlenmesi
• Nörolojik fonksiyonların korunması ve iyileştirilmesidir

Takip ve Uzun Dönem İzlem

Arnold–Chiari malformasyonu olan hastalarda takip süreci büyük önem taşır. Tedavi sonrası veya cerrahi gerekmeyen olgularda:

• Düzenli klinik kontroller
• MR ile radyolojik izlem
• Nörolojik bulguların takibi

planlı şekilde sürdürülmelidir. Amaç, hastalığın seyrini kontrol altında tutmak ve yaşam kalitesini korumaktır.