omurgayı oluşturan disk, eklem, bağ ve kemik yapıların zamanla yıpranması ve işlev kaybına uğraması sonucu ortaya çıkan hastalıklar grubudur. Bu süreç, çoğu zaman yavaş ilerler ve erken dönemde fark edilmediğinde yaşam kalitesini ciddi biçimde etkileyebilir.

Dejeneratif Omurga Hastalıkları Nedir?

Dejeneratif omurga hastalıkları; yaşlanma süreciyle birlikte ya da mekanik zorlanmalar, duruş bozuklukları ve genetik yatkınlık gibi faktörlerin etkisiyle gelişir. Bu hastalıklar omurganın doğal esnekliğini ve stabilitesini bozarak ağrı, hareket kısıtlılığı ve nörolojik bulgulara yol açabilir.

En sık karşılaşılan dejeneratif durumlar:

• Disk dejenerasyonu
• Omurilik kanal darlığı (spinal stenoz)
• Faset eklem artrozu
• Omurga kaymaları (spondilolistezis)

Belirti ve Bulgular

Dejeneratif omurga hastalıklarında belirtiler hastalığın yerine ve ilerleme derecesine göre değişir. Sıklıkla:

• Boyun, sırt veya bel ağrısı
• Uzun süre ayakta kalma veya yürüme ile artan ağrı
• Kollarda veya bacaklarda uyuşma ve karıncalanma
• Kas gücünde azalma
• Günlük aktivitelerde zorlanma

gözlenir. Bazı hastalarda belirtiler dönemsel olabilirken, bazı olgularda giderek artan bir seyir izleyebilir.

Tanı Süreci

Tanı, yalnızca radyolojik bulgulara dayanmaz. Değerlendirme sürecinde:

• Ayrıntılı nörolojik ve ortopedik muayene
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)
• Bilgisayarlı Tomografi (BT) gerektiğinde
• Hastanın şikâyetlerinin zaman içindeki değişimi

birlikte değerlendirilir. Amaç, yapısal değişikliklerle klinik tablo arasındaki ilişkiyi net olarak ortaya koymaktır.

Tedavi Yaklaşımı

Dejeneratif omurga hastalıklarında tedavi aşamalı ve kişiye özeldir. Cerrahi her zaman ilk seçenek değildir. Tedavi planı:

• Hastanın yaşı
• Şikâyetlerin şiddeti
• Nörolojik bulguların varlığı
• Günlük yaşam kalitesine etkisi

göz önünde bulundurularak oluşturulur.

Cerrahi tedavi, ilerleyici nörolojik kayıp veya yaşam kalitesini ciddi biçimde bozan durumlarda gündeme gelir. Cerrahide temel hedef:

• Sinir yapıları üzerindeki basının giderilmesi
• Omurga dengesinin korunması veya yeniden sağlanması
• Uzun vadeli fonksiyonel iyilik halinin sağlanmasıdır

Takip ve Uzun Dönem Yönetim

Dejeneratif omurga hastalıkları çoğu zaman uzun süreli takip gerektirir. Tedavi sonrası dönemde:

• Klinik kontroller
• Görüntüleme ile izlem
• Yaşam tarzı ve duruş alışkanlıklarının düzenlenmesi

planlı şekilde sürdürülmelidir. Amaç, yalnızca mevcut şikâyetleri azaltmak değil, ilerlemeyi yavaşlatmak ve yaşam kalitesini korumaktır.